Βάπτιση

Βάπτιση

Περί βάπτισης

Ως χριστιανοί ορθόδοξοι, το μυστήριο της βάπτισης αποτελεί το μέσο για την είσοδο μας στην εκκλησία ως μέλη του δόγματος του Ιησού Χριστού. Το μυστήριο της βάπτισης λέγεται αλλιώς και ''καινούργια γέννα'' και αυτό γιατί σύμφωνα με την Ορθόδοξη Χριστιανική εκκλησία μετά την τέλεση της βάπτισης ''πεθαίνουμε'' από τα επίγεια και ''ξαναγεννιόμαστε'' μεγαλώνοντας υπό την σκέπη της βοήθειας του Θεού με σκοπό την επουράνια ζωή. Έτσι μέσω του μυστηρίου της βάπτισης ανοίγουμε την πόρτα της βασιλείας του Θεού και δικαιωματικά μπορούμε να εισέλθουμε σε όλα τα μυστήρια της εκκλησίας.

Ακόμα και πριν την καθιέρωση της βάπτισης ο Χριστός είχε υποδείξει την υπέρτατη ανάγκη του μυστηρίου, μέσω της συνδιάλεξης του με τον Νικόδημο στον οποίο είπε– ''Εαν δεν ξαναγεννηθούμε δεν θα μπορέσουμε να δούμε την βασιλεία του Θεού''. Ο Νικόδημος απόρησε και σκέφτηκε πώς μπορεί κάποιος να ''ξαναγεννηθεί'' οταν είναι ήδη μεγάλος και ο Χριστός του απάντησε ότι η καινούργια ''γέννηση'' μπορεί να κατορθωθεί με νερό και την βοήθεια του Αγίου Πνεύματος και μόνο όταν κάποιος ξαναγεννιέται με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή βαπτίζεται, μπορεί να εισέλθει στην βασιλεία του Θεού.( Ιωάννης 3-5). Μέσω της βάπτισης, ο κάθε άνθρωπος αποκτά καινούργια ύπαρξη και ζωή, η οποία παίρνει την θέση της παλιάς και έτσι το βαπτιζόμενο βρέφος γίνεται παιδί του Θεού, μέλος του σώματος του Χριστού και της εκκλησίας και κληρονόμος της παντοτινής ζωής. Η βάπτιση λοιπόν, είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι κάθε Χριστιανού Ορθόδοξου, συμπεριλαμβανομένων όλων των ηλικιών, έτσι ώστε να κατορθώσουμε να μεγαλώσουμε την ψυχή και το σώμα μας σύμφωνα με τον Χριστό.

 

Το μυστήριο της βάπτισης

Το μυστήριο της βάπτισης αρχίζει με το πνευματικό ταξίδι του μελλοντικού χριστιανού και η αρχική δοξολογία ανακοινώνει την βασιλεία του Θεού ως το θέμα, το περιεχόμενο και τον κύριο στόχο της βάπτισης. Μετά τις αρχικές προσευχές που καθαγιάζουν το νερό ακολουθεί το μύρωμα με το λάδι το οποίο είναι σύμβολο της χριστιανικής εκκλησίας από τα παλαιότερα χρόνια. Το λάδι συμβολίζει την φυσική πηγή του φωτός, της χαράς και παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν κυρίως ως φάρμακο. Έτσι και στην περίπτωση της βάπτισης χρησιμοποιείται για να θεραπεύσει τον βαπτιζόμενο από τις αμαρτίες. Επίσης, το λάδι είναι γνωστό και ως σύμβολο συμφιλίωσης και ειρήνης.

Ο ιερέας κατά την διαδικασία της βάπτισης κάνει μια προσευχή ευχαρίστησης στο Θεό για το λάδι και του ζητάει να δεχτεί την προσφορά του καθώς και να το μετατρέψει σε δώρο ειρήνης, θεραπείας και πνευματικής δύναμης στην ζωή του βαπτιζόμενου. Έπειτα ο ιερέας σταυρώνει το νερό με το λάδι τρεις φορές και επαλείφει το βαπτιζόμενο βρέφος στα φρύδια, στο στήθος, στα αυτιά, στα χέρια, στα πόδια και στην μέση και το βαπτίζει με τριπλή κατάδυση στο όνομα της Αγίας Τριάδος, κατα την διάρκεια της οποίας η εκκλησία επισφραγίζει κάθε βύθιση και τις προσευχές του ιερέα με ένα “Αμήν”. Στην συνέχεια, ο ιερέας κόβει λίγα μαλλιά απο το κεφάλι του βαπτιζόμενου σε σχήμα σταυρού. Αυτό είναι το δώρο του βαπτιζόμενου βρέφους στον Θεό για να τον ευχαριστήσει για την αιώνια ζωή που μόλις κληρονόμησε. Μετά ο ιερέας τοποθετεί τον σταυρό στο λαιμό του βαπτιζόμενου καθώς επαναλαμβάνει τα λόγια του Χριστού: -“Αυτός που επιθυμεί να με ακολουθήσει ας πάρει τον σταυρό και ας με ακολουθήσει”. (Ματθαίος 16:24). Τέλος, το νεοφώτιστο βρέφος παίρνει μέρος στο μυστήριο της θείας Ευχαριστείας και μέσω της Μετάληψης γίνεται μέλος της χριστιανικής εκκλησίας. Αυτή η διαδικασία βοηθάει και όλους τους παρευρισκόμενους θυμίζοντας τους ξανά οτι με το να παίρνουν μέρος στην ιερή Μετάληψη, ο κάθε ένας απο αυτούς συνεχώς ανανεώνεται και μαζί με το βαπτιζόμενο βρέφος τους δίνεται “νέα ζωή” μέσω του Χριστού.

 

Πότε πρέπει να γίνει;

Λόγω του ότι ένα παιδί που δεν έχει βαπτιστεί, δεν έχει λάβει την ολότητα των δώρων και ευχών από τον Χριστό είναι σωστή απόφαση το βρέφος να βαπτίζεται κατά το πρώτο έτος της ηλικίας του, αλλά και για πρακτικούς λόγους μιας και είναι πιο ελαφρύ για την διαδικασία της τριπλής κατάδυσης . Ο πρωταγωνιστής της ημέρας θα είναι το μικρό σας αγγελούδι το οποίο δεν θα είναι σε θέση να κατανοήσει την έννοια των στιγμών. Έτσι μπορεί να αντιδράσει με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο, άλλοτε ξεσπώντας σε κλάματα και άλλοτε μοιράζοντας χαμόγελα σε όλους!

 

Ο νονός-νονά

Με την εμφάνιση και επικράτηση της βάπτισης του βρέφους, κάπου μεταξύ του μισού του δεύτερου αιώνα, ήρθε μια σημαντική αλλαγή στον ρόλο του νονού στην διαδικασία της βάπτισης αλλά και μετά από αυτή. Αντί η παρουσία του να είναι μόνο για να επισφραγίσει την ειλικρινή πρόθεση του ανθρώπου που θέλει να βαπτιστεί, ο νονός βρίσκεται εκεί για να βοηθήσει τους γονείς στην πνευματική ανατροφή και στο μεγάλωμα του νεοφώτιστου. Επίσης ο ρόλος του είναι να απαντάει στις ερωτήσεις που θέτονται από την εκκλησία, κατά την διάρκεια της βάπτισης, εκ μέρους του βαπτιζόμενου βρέφους.

 

Επιλογή ονόματος

Είναι πρακτική της εκκλησίας μας να δίνουμε στο βαπτιζόμενο βρέφος το όνομα ενός αγίου για να τον τιμούμε και να εκφράζουμε ευγνωμοσύνη  σε αυτόν, κάθε χρόνο μαζί με το βρέφος, για το παράδειγμα που μας έδωσε με την ζωή του. Ο άγιος έτσι γίνεται ο προστάτης του  παιδιού προφυλάσσοντας το από κάθε κίνδυνο και μέσω των προσευχών των πιστών κατά την βάπτιση ο Θεός δίνει στο παιδί το φώτισμα για να γίνει πιστός ακόλουθος του. Σύμφωνα με την παράδοση, η επιλογή ονόματος στην Ελλάδα συνηθίζει να γίνεται από τους γονείς του ζευγαριού. Στην επαρχία ακόμα και σήμερα τηρείται πιστά το έθιμο, ιδίως για τα αγόρια που θεωρούνται ότι συνεχίζουν το όνομα της οικογενείας τους.